محمد مهدى ملايرى
107
تاريخ و فرهنگ ايران ( فارسى )
گفتار هفتم نظام آبيارى ايرانى و سابقهء تاريخى آن نظام آبيارى ايران در سورستان ( - عراق ) * ويژگيهاى اين نظام در دوران ساسانى * مسايل مالى و حقوقى در نظام آبيارى ايران * واژهاى با شكلهاى مختلف : برندات ، پرن ، پرند ، بزند . * حقآبهء كشاورزان و نظارت ديوان بر آن * ديوان آب و ثبت معاملات * ديوانى به نام كستبزود . يكى از صفاتى كه از ديرباز براى قوم ايرانى شناختهاند و آن را از ويژگيهاى تمدن و فرهنگ ايرانى مىدانند ، نظام آبيارى ايران است كه همهء شيوههاى گوناگون آبيارى را در مناطق مختلف جغرافيائى از دشتهاى پست و هموار و رودهاى سركش گرفته تا دشتهاى كويرى خشك و ريگزار يا درههاى كوهستانى و مناطق مختلف ديگر دربر مىگيرد ، و مراحل مختلف آن را هم از آبيابى و آبرسانى و آبگيرسازى و ديگر مراحلى را كه بايد آب تا كشتزارها بپيمايد شامل مىشود . البته در اينجا سخن اصلى دربارهء نظام آبيارى